Với mong muốn tìm cách gìn giữ tiếng mẹ đẻ, Windy Phạm dấn thân vào một sứ mạng qua những cuốn sách song ngữ dành cho trẻ em…
Trong năm đầu tại đại học Colby Sawyer ở New Hampshire, cô Windy Phạm – lớp 2015 – thường xuyên bắt xe buýt, tay xách thêm một chiếc túi và đi xuống khu Dorchester, Boston, Massachusetts. Tại đây, cách gia đình (ở Việt nam) hơn 8.000 dặm, cô trò chuyện bằng tiếng mẹ đẻ và chất đầy túi với những nguyên liệu cùng các món ăn mà cô hiếm khi tìm thấy tại Hoa kỳ; và chính nhờ việc đó, cô tìm thấy một mảnh hồn quê hương ngay tại khu Fields Corner.
Sau khi tốt nghiệp, Windy dọn đến Boston và lập tức trở thành một thành viên năng động trong cộng đồng người Việt tại Dorchester. Sáu năm sau đó, sự ra đời của đứa con gái Alyssa đã truyền cảm hứng cho cô đẩy mạnh các hoạt động cộng đồng này, nhắm tới mục tiêu nâng cao sự hiện diện của các truyền thống và ngôn ngữ Việt Nam.
Cô Windy chia sẻ – người hiện đang chờ đứa con kế chào đời vào tháng tới. “Tôi sinh bé gái đầu lòng vào năm 2021. Tôi muốn con cảm được ý nghĩa thực sự là một người Việt Nam, và rồi tôi nhận ra rằng ở đây không có nhiều nguồn hỗ trợ cho việc đó,”
“Điều mà cộng đồng của chúng ta làm đáng hoan nghênh chính là việc duy trì nhiều lễ hội, tưởng niệm và các truyền thống văn hóa. Tuy nhiên, tôi nhận thấy rằng bọn trẻ thường thích nói chuyện với cha mẹ bằng tiếng Anh hơn là tiếng Việt. Chúng hiểu [tiếng Việt], nhưng lại không biết cách diễn đạt thành lời.”
Với mong muốn tìm ra một cách gìn giữ tiếng mẹ đẻ, cô Windy dấn thân xem như một sứ mạng của riêng mình.
Cô Windy kể lại. “Tôi tự nhủ: Được rồi, mình sẽ dạy con những điều căn bản: các món ăn và bảng chữ cái. Tôi bắt đầu thiết kế nội dung trên chương trình Canva, sau đó in ra trên máy in tại nhà, bọc plastic, rồi đem ra thử nghiệm ngay với con gái của mình.”
Sản phẩm mà cô tạo ra không chỉ đơn thuần là một cuốn sách bình thường; đó là một cuốn sách song ngữ giúp Alyssa tìm hiểu về những món ăn mang đậm bản sắc văn hóa cũng như bảng chữ cái tiếng Việt, đồng thời giúp bé củng cố kỹ năng ngôn ngữ ở cả hai thứ tiếng: Anh và Việt.
Khi những người mẹ khác trong cộng đồng biết đến công việc của Windy, họ nhiệt tình khuyến khích cô tiếp tục. Cô chia sẻ. “Tôi bắt tay vào làm cuốn sách thứ hai, rồi cuốn thứ ba. Tôi nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ nhiều nhóm của các bà mẹ – không chỉ riêng tại Dorchester, mà còn lan rộng trên các diễn đàn trực tuyến và cả trên phạm vi toàn cầu. Mọi người bày tỏ rằng ước gì đã có những cuốn sách như thế này khi họ lớn lên; chính vì vậy, tôi nhận thấy đây thực sự là một nhu cầu rất lớn.”
Dự án khởi đầu chỉ như một món quà dành tặng cho cô con gái nhỏ, sau lại trở thành một công cụ hữu ích cho trẻ em trong cộng đồng, và rồi phát triển mạnh mẽ hơn nữa sau khi cô Windy giành vinh dự tại một diễn đàn mang phong cách “Shark Tank” – sự kiện do VietAID, Boston Little Saigon và ElevAsian đồng tổ chức vào mùa xuân năm 2024.
Tại diễn đàn này, cô giới thiệu mô hình kinh doanh mang tên Little Ant World – một nền tảng giáo dục kiêm nhà xuất bản chuyên phát hành sách song ngữ Việt – Anh, các tài liệu học tập và tổ chức những sự kiện văn hóa dành cho trẻ em.
Cô Windy chia sẻ “Tôi thực sự cảm thấy choáng ngợp trước sự đa dạng của các sản phẩm do chính cộng đồng người Mỹ gốc Á tạo ra; mọi người đều có những ý tưởng tuyệt vời”. Tuy nhiên, những cuốn sách song ngữ của cô đã chứng minh được sức hút vượt trội khi ban giám khảo trao tặng cô giải Nhất ở hạng mục “Khởi nghiệp mới” (New Business track), kèm theo giải thưởng 5.000 đô la.
Cô Windy cho biết, tính đến thời điểm tham gia cuộc thi, cô mới chỉ có vài bản mẫu của cuốn sách. Nhờ khoản tiền thưởng, cô có thể in những ấn bản đầu tiên của cuốn sách *The ABCs of Vietnamese Food* (Bảng chữ cái về Ẩm thực Việt Nam), đồng thời mở rộng phạm vi tiếp cận độc giả thông qua các kênh phân phối rộng khắp hơn.
Trong suốt hai năm qua, chỉ riêng trên nền tảng Amazon, cô đã bán được hơn 20.000 cuốn sách và thu hút gần 17.000 người theo dõi trên mạng xã hội Instagram. Bên cạnh đó, cô còn thường xuyên tổ chức các buổi hội thảo và sự kiện văn hóa tại nhiều địa điểm khác nhau trên khắp thành phố.
Khi được hỏi về những thành công đã đạt được tính đến nay, cô Windy tâm tình là chỉ muốn gìn giữ và nuôi dưỡng di sản, truyền thống cũng như tiếng Việt để truyền lại cho các thế hệ nối tiếp.
Tuy nhiên, đây cũng chính là để nhắc nhở cô con gái nhỏ – cũng như những đứa trẻ gốc Việt khác – hãy luôn mạnh dạn theo đuổi những ước mơ riêng. Cô khẳng định, “Nếu bạn có một ước mơ, bạn có thể biến nó thành hiện thực. Trước đây, khi còn làm việc trong môi trường doanh nghiệp, tôi phải chịu đựng nhiều lời chế giễu về cách phát âm trong suốt một thời gian dài. Tôi từng cảm thấy xấu hổ về chất giọng ấy, thậm chí còn nghĩ nên che giấu đi. Tôi cố gắng hòa nhập bằng mọi giá; thế nhưng, khi có con gái đầu lòng, tôi chợt nhận ra rằng có lẽ đến lúc mình cần phải tạo một sự thay đổi. Tại sao tôi cứ phải cố ép để hòa nhập? Tại sao tôi phải che giấu những nét văn hóa truyền thống của chính mình? Nếu tôi cứ tiếp tục như vậy thì chẳng khác nào tôi tự cảm thấy xấu hổ về chính những truyền thống mà con cái tôi sẽ thừa hưởng, và vô hình chung, tôi lại gieo rắc mặc cảm ấy sang cho con gái mình. Vậy là tôi buộc phải hành động để thay đổi thực trạng này.”
Bé Alyssa – hiện đã lên năm – không chỉ nói tiếng Anh trôi chảy mà còn thành thạo nhiều phương ngữ tiếng Việt khác nữa. “Trong tiếng Việt, có ba phương ngữ khác nhau: các giọng miền Bắc, miền Trung và miền Nam. Tôi từ miền Bắc nên nói giọng Bắc, còn chồng tôi ở miền Nam nên nói giọng Nam. Con gái tôi có thể học được cả hai giọng, điều này khiến tôi rất thích thú.”
Cô Winhdy chia sẻ thêm: “Những cuốn sách mà tôi thấy ở đây thường được viết theo giọng miền Nam; ngược lại, những cuốn sách tôi mang từ Việt Nam sang lại thường được viết theo giọng miền Bắc. Tôi muốn tạo sự đa dạng hơn một chút, kết hợp cả hai phương ngữ Bắc và Nam. Rất nhiều cuốn sách của tôi đều sử dụng song song cả hai giọng này.”
Tính đến nay, cô Windy Phạm đã xuất bản 13 cuốn sách và dự kiến sẽ cho ra mắt thêm một vài cuốn nữa trước cuối năm nay. Cô cho biết, “Tôi muốn bảo đảm chắc cho con gái mình có thể tiếp thu trọn vẹn những nét văn hóa này, và tôi biết có nhiều gia đình người Việt cũng có những nhu cầu như vậy.”
“Thế hệ đi trước tôi đã bảo toàn và chuyển giao các truyền thống tốt đẹp. Giờ đây, nhiệm vụ của tôi—của thế hệ tôi, thế hệ Millennials—chính là tiếp tục phát huy những giá trị ấy; và con đường thênh thang đó chính là thông qua giáo dục.”
Cassidy McNeeley
Theo https://www.dotnews.com/2026/05/20/windy-phams-books-extend-the-reach-of-viet-language-visibility-of-traditions/ ngày 20/5/2026